Bạn ngồi trước màn hình, con trỏ chuột nhấp nháy trên trang trắng và không biết phải bắt đầu từ đâu. Viết được hai dòng lại xoá, xoá xong lại viết và vòng lặp đó cứ kéo dài cho đến khi bạn đóng laptop và tự nhủ “mình không có khiếu viết lách”. Bài viết này, Peak Agency sẽ hướng dẫn bạn cách viết content từ con số 0 không yêu cầu nền tảng văn chương và không cần kinh nghiệm marketing.
Mục lục bài viết
Các bước viết content cho người mới bắt đầu
Bước 1: Hiểu người đọc
“Chân dung người đọc” (hay buyer persona) là bức tranh chi tiết về người mà bạn đang viết cho. Không cần phức tạp — chỉ cần trả lời được: họ bao nhiêu tuổi, đang ở giai đoạn nào trong cuộc sống, quan tâm điều gì, và sợ điều gì.
Ví dụ cùng một sản phẩm kem dưỡng da. Nếu viết cho mẹ bỉm sữa 30 tuổi, nội dung sẽ xoay quanh “dưỡng da nhanh trong 5 phút vì không có thời gian, an toàn khi cho con bú”. Nếu viết cho cô gái 22 tuổi mới đi làm, nội dung sẽ là “da căng mịn tự tin đi gặp khách hàng, giá phù hợp lương tháng đầu”. Cùng một sản phẩm, nhưng cách viết content hoàn toàn khác nhau. Không biết người đọc là ai đồng nghĩa với viết vào khoảng trống.
Bước 2: Xác định đúng đối tượng
Bạn không cần làm khảo sát phức tạp. Chỉ cần trả lời ba câu hỏi sau trước mỗi bài viết:
- “Người này đang gặp vấn đề gì?” Đây là điểm khởi đầu của mọi bài content. Người đọc tìm đến nội dung của bạn vì họ đang có một “nỗi đau” cần giải quyết, dù là nỗi đau lớn (không biết kinh doanh gì) hay nhỏ (không biết chọn son gì cho da ngăm).
- “Họ muốn đạt được điều gì?” Đằng sau mỗi vấn đề là một mong muốn. Biết được mong muốn này giúp bạn viết đúng “lời hứa” trong bài — thứ khiến người đọc ở lại đọc hết.
- “Điều gì khiến họ do dự hoặc sợ hãi?” Đây là câu hỏi ít người mới nghĩ tới nhưng cực kỳ quan trọng. Nếu bạn biết họ sợ gì (sợ bị lừa, sợ mua nhầm, sợ tốn tiền vô ích), bạn có thể chủ động xử lý trong bài viết.
Cách đọc bình luận, review và câu hỏi của khách: Hãy đọc comment trên Facebook của đối thủ, review trên Shopee và Tiki, câu hỏi trong các group liên quan đến lĩnh vực bạn viết. Mục đích không phải để “lấy ý tưởng” mà để tìm ra ngôn ngữ thật mà khách hàng đang dùng — những từ ngữ họ nói khi mô tả vấn đề, khi khen, khi chê. Hãy ghi chú lại những cụm từ đó và chèn vào bài viết của bạn.
Bước 3: Xác định mục tiêu bài viết
Bạn đã biết mình viết cho ai, giờ cần biết mình muốn họ làm gì sau khi đọc xong. Đây là bước giúp bạn không viết “lan man” mà viết “có đích”. Mỗi bài content, dù ngắn hay dài, đều phải có một mục tiêu duy nhất dẫn dắt toàn bộ cấu trúc.
Mỗi bài content chỉ nên dẫn người đọc đến một hành động duy nhất. Người mới rất hay phạm lỗi này, viết một bài Facebook vừa muốn người đọc share, vừa kêu gọi mua hàng, vừa nhờ comment, vừa mời đăng ký newsletter. Kết quả là người đọc không biết phải làm gì, nên họ chọn phương án dễ nhất: không làm gì cả. Một mục tiêu rõ ràng dẫn đến một CTA rõ ràng, và CTA rõ ràng mới tạo ra kết quả đo lường được.
Bước 4: Lập dàn ý (outline)
Khoảng 80% người mới bắt đầu viết content bằng cách ngồi xuống và gõ thẳng, không dàn ý, không phác thảo. Kết quả thường là: viết được vài đoạn thì bí ý, hoặc viết xong đọc lại thấy lộn xộn, không có mạch logic. Dàn ý không làm bạn mất thời gian — dàn ý tiết kiệm thời gian. Nó giống như bản đồ trước khi bạn lái xe đi một nơi chưa từng đến.
Quy trình lập dàn ý đơn giản: ý lớn → ý nhỏ → ví dụ minh hoạ
- Gạch 3–5 ý lớn: Mỗi ý lớn là một câu hỏi mà người đọc cần được trả lời. Ví dụ với bài “5 cách tiết kiệm tiền cho sinh viên”, các ý lớn có thể là: Tại sao sinh viên cần tiết kiệm? Cách 1–5 là gì? Nên bắt đầu từ đâu?
- Dưới mỗi ý lớn, viết 2–3 ý nhỏ hỗ trợ: Ví dụ dưới “Cách 1: Ghi chép chi tiêu hàng ngày” có thể có ý nhỏ: dùng app nào, ghi vào lúc nào, sai lầm hay gặp.
- Đặt ví dụ hoặc case study ngắn cạnh mỗi ý nhỏ: Ví dụ: “Minh, sinh viên năm 3, tiết kiệm được 1.5 triệu/tháng nhờ ghi chép bằng app Money Lover.”
Bước 5: Cách viết tiêu đề (headline)
Tiêu đề là thứ đầu tiên người đọc nhìn thấy trên newsfeed Facebook, trên trang kết quả Google, trong hộp thư email. Theo nhiều nghiên cứu về hành vi người dùng, tiêu đề quyết định khoảng 80% việc người đọc có click vào bài hay không. Tuy nhiên, “giật tít” theo kiểu phóng đại, gây sốc để lấy click là con dao hai lưỡi. Bạn có thể được click một lần, nhưng mất lòng tin mãi mãi — và đây cũng là điều mà Google Helpful Content Update đang phạt nặng.
Tiêu đề tốt cần đáp ứng 4 tiêu chí: Thứ nhất là rõ ràng — đọc xong tiêu đề, người đọc biết ngay bài viết nói về gì. Thứ hai là cụ thể — có con số, tên đối tượng hoặc kết quả rõ ràng thay vì mơ hồ chung chung. Thứ ba là hữu ích — tiêu đề phải hứa hẹn giải quyết được một vấn đề hoặc mang lại một lợi ích. Thứ tư là đúng đối tượng — người đọc mục tiêu phải ngay lập tức nhận ra “bài này dành cho mình”.
Công thức tiêu đề dễ áp dụng cho người mới bắt đầu
- Số + Lợi ích: “7 cách viết content giúp tăng tương tác gấp 3 lần.” Cấu trúc này rõ ràng, dễ scan và hứa hẹn giá trị cụ thể.
- Câu hỏi + Vấn đề: “Tại sao bài viết của bạn không ai đọc? 5 lỗi cần sửa ngay.” Câu hỏi kích thích tò mò và chạm đúng nỗi đau.
- Lợi ích + Đối tượng: “Cách viết content cho người mới bắt đầu — từ trang trắng đến bài viết đầu tiên.” Người đọc nhận ra ngay bài viết dành cho mình.
- Thời gian + Kết quả: “Học viết content trong 30 ngày — lộ trình cho người mới bắt đầu.” Yếu tố thời gian tạo cảm giác khả thi và cụ thể.
- So sánh/Đối chiếu: “Content dài hay content ngắn: loại nào hiệu quả hơn cho người bán hàng online?” Sự đối chiếu kích thích người đọc muốn tìm câu trả lời.
Bước 6: Viết mở bài (intro)
Theo nghiên cứu về hành vi đọc trên digital, người đọc quyết định ở lại hay rời đi trong 3–5 giây đầu tiên. Mở bài chính là “cửa ngõ” quyết định họ bước vào hay quay lưng. Nhiệm vụ của phần mở bài là: xác nhận đúng vấn đề người đọc đang gặp, hứa hẹn giải pháp, và dẫn dắt tự nhiên vào thân bài.
3 kiểu mở bài hiệu quả cho người mới
Kiểu 1 — Mở bằng vấn đề: Bắt đầu bằng chính nỗi đau mà người đọc đang trải qua. Ví dụ: “Bạn đăng bài mỗi ngày nhưng lượt tương tác cứ lẹt đẹt ở con số một chữ số. Không phải sản phẩm bạn kém — vấn đề nằm ở cách bạn viết content.”
Kiểu 2 — Mở bằng câu chuyện: Kể một tình huống ngắn gọn mà người đọc có thể đồng cảm ngay. Ví dụ: “6 tháng trước, Lan bắt đầu bán mỹ phẩm online. Bài đầu tiên cô đăng nhận được đúng 2 like — cả hai đều từ mẹ và bạn thân.”
Kiểu 3 — Mở bằng con số hoặc sự thật bất ngờ: Ví dụ: “Trung bình, một người lướt qua 300–500 bài content mỗi ngày trên mạng xã hội. Chỉ khoảng 3–5% số đó khiến họ dừng lại đọc. Vậy điều gì tạo nên sự khác biệt?”
Bước 7: Triển khai thân bài
Thân bài chiếm 60–70% toàn bộ bài viết, đây là nơi bạn thực sự deliver giá trị cho người đọc. Nguyên tắc then chốt: mỗi đoạn chỉ chứa một ý, không nhét quá nhiều ý vào cùng một đoạn.
Mỗi đoạn = một ý = một câu hỏi được trả lời: Hãy tưởng tượng mỗi đoạn văn là câu trả lời cho một câu hỏi nhỏ trong đầu người đọc. Câu đầu tiên của mỗi đoạn nên đóng vai trò “topic sentence” — cho người đọc biết đoạn này nói về gì.
Ví dụ, trong một bài blog về dinh dưỡng, thay vì nhồi 5 lợi ích của việc uống nước vào cùng một đoạn dài, hãy tách thành: một đoạn về lợi ích cho da, một đoạn về lợi ích cho tiêu hoá, một đoạn về lợi ích cho năng lượng. Mỗi đoạn nên giữ ở mức tối đa 3–5 câu.
Cách dùng heading phụ” Heading phụ (H3, H4) giúp người đọc “scan” bài nhanh — đặc biệt quan trọng khi phần lớn người đọc trên mobile. Đoạn ngắn là yếu tố mobile-first: mỗi đoạn tối đa 3–4 dòng trên điện thoại, vì một khối chữ dài trên màn hình nhỏ sẽ khiến người đọc cảm thấy ngợp. Hình ảnh minh hoạ nên đặt sau mỗi 300–400 từ để tạo “khoảng nghỉ” cho mắt. Và khi cần liệt kê từ 3 items trở lên, hãy dùng bullet list — nhưng không dùng bullet cho những ý cần giải thích dài.
Bước 8: Viết kết bài và CTA
Rất nhiều người mới viết kết bài theo kiểu… không có kết bài. Bài viết kết thúc đột ngột hoặc chỉ có một dòng “Chúc bạn thành công!” qua loa. Kết bài tốt giống như “cú hạ cánh mềm” — giúp người đọc cảm thấy mình đã thu được giá trị gì đó và biết rõ bước tiếp theo cần làm.
Cấu trúc kết bài đơn giản nhất là: tóm tắt 2–3 ý chính, nhắc lại lợi ích người đọc nhận được, rồi mời họ thực hiện một hành động cụ thể. Kết bài không nên dài quá 5–6 câu. Ví dụ: “Vậy là bạn đã nắm được 5 bước nấu phở bò tại nhà — từ chọn xương, ninh nước dùng đến cách trụng bánh. Chỉ cần 2 tiếng cuối tuần, bạn hoàn toàn có thể đãi cả nhà một tô phở thơm lừng không thua gì ngoài hàng. Thử ngay và chia sẻ thành quả bên dưới nhé!”
Xem thêm: Dịch Vụ Content Marketing tại Peak Agency
7 cách viết content cho người mới bắt đầu từ dễ đến nâng cao
Đây là phần cốt lõi giúp bạn có ngay những cách viết content cụ thể để áp dụng. Bảy cách dưới đây được sắp xếp tăng dần từ dễ nhất đến đòi hỏi kỹ năng hơn — bạn nên bắt đầu từ Cách 1 rồi dần thử sức với các cách sau.
1. Vấn đề – Giải pháp – Lợi ích
Đây là cấu trúc dễ nhất, phù hợp cho Facebook post hoặc bài ngắn. Bạn mở đầu bằng vấn đề người đọc đang gặp, đưa ra giải pháp, rồi nêu rõ lợi ích họ nhận được. Ví dụ: “Da bạn hay bị mụn vào mùa hè? (Vấn đề) → Thử rửa mặt bằng sữa rửa mặt chứa Salicylic Acid 2% (Giải pháp) → Giúp kiểm soát dầu thừa và giảm mụn sau 2 tuần sử dụng (Lợi ích).”
2. Q&A (Hỏi – Đáp)
Cấu trúc này rất phù hợp cho blog, bài FAQ hoặc content giáo dục. Bạn đặt câu hỏi mà người đọc đang thắc mắc, rồi trả lời ngắn gọn, đủ ý. Ví dụ: “Mới bắt đầu bán hàng online nên chọn kênh nào? → Nếu ngân sách hạn chế, hãy bắt đầu từ Facebook và Shopee — hai nền tảng có traffic lớn nhất tại Việt Nam hiện tại và chi phí khởi đầu gần như bằng 0.”
3. How-to / Checklist
Phù hợp cho hướng dẫn kỹ năng, tutorial. Bạn chia nội dung thành các bước rõ ràng, đánh số, mỗi bước có hành động cụ thể. Ví dụ: “Cách tạo fanpage bán hàng trong 15 phút — Bước 1: Chọn tên page chứa từ khoá ngành hàng. Bước 2: Upload ảnh đại diện và cover chuyên nghiệp. Bước 3: Điền đầy đủ thông tin liên hệ…”
4. Storytelling
Phù hợp cho bài chia sẻ trải nghiệm, xây dựng thương hiệu cá nhân. Kể một câu chuyện có mở đầu, diễn biến và kết quả — quan trọng là câu chuyện phải liên quan đến người đọc chứ không phải chỉ khoe bản thân. Ví dụ: kể lại hành trình từ nhân viên văn phòng chuyển sang viết content freelance, gặp khó khăn gì, vượt qua thế nào, bài học rút ra là gì.
5. So sánh A vs. B
Phù hợp cho bài đánh giá sản phẩm, phân tích lựa chọn. Bạn đặt hai đối tượng cạnh nhau và so sánh theo các tiêu chí rõ ràng. Ví dụ: “Shopee vs. Lazada: nền tảng nào tốt hơn cho người mới bán hàng online?” — so sánh theo chi phí, traffic, hỗ trợ người bán, giao diện.
6. Cảm nhận / Đánh giá
Phù hợp cho review sản phẩm, testimonial, bài unboxing. Bạn chia sẻ trải nghiệm thực tế sau khi sử dụng, nêu rõ ưu điểm và nhược điểm. Ví dụ: “Review khóa học viết content XYZ sau 30 ngày — Tôi học được gì? Điều gì chưa hài lòng?”
7. Viết theo công thức có sẵn
Khi cần viết nhanh hoặc viết bài quảng cáo, công thức là công cụ giúp bạn có ngay khung xương logic. AIDA (Attention – Interest – Desire – Action) hay PAS (Problem – Agitate – Solution) là hai công thức phổ biến nhất. Phần tiếp theo sẽ giải thích chi tiết từng công thức kèm ví dụ thực tế.
Cách viết content theo từng kênh phổ biến
Mỗi kênh có đặc thù riêng về độ dài, giọng điệu và cấu trúc. Sai lầm phổ biến của người mới là viết một bài rồi đăng y nguyên lên tất cả kênh — điều đó giống như mặc đồ ngủ đi dự đám cưới vậy.
Facebook: Facebook ưu tiên cảm xúc và tương tác. Hai dòng đầu tiên cực kỳ quan trọng vì chúng hiển thị trước nút “Xem thêm”. Hook phải mạnh, đoạn phải ngắn (2–3 câu), emoji sử dụng hợp lý chứ không lạm dụng. Giọng điệu gần gũi, như đang nói chuyện với bạn bè.
Blog / Website: Blog cho phép bạn triển khai ý sâu hơn — thường 800–2000 từ. Cấu trúc cần rõ ràng với H2, H3, có mục lục nếu bài dài. Đây là kênh phù hợp nhất để tối ưu SEO với từ khoá như “cách viết content”. Nội dung mang tính hướng dẫn chi tiết, cung cấp giá trị thực sự.
Email: Subject line quyết định email có được mở hay không — giữ ngắn dưới 50 ký tự, tạo tò mò hoặc nêu rõ lợi ích. Nội dung email nên cá nhân hoá (xưng “bạn”), chỉ có 1 CTA duy nhất và đặt CTA ở vị trí dễ thấy. Tránh viết email quá dài — người đọc mở email trên điện thoại nên sự gọn gàng là ưu tiên.
Landing page: Landing page là trang có một mục tiêu chuyển đổi duy nhất. Cấu trúc thường gồm: hero section với headline mạnh, phần lợi ích nổi bật, social proof (đánh giá khách hàng), FAQ giải đáp thắc mắc, và CTA rõ ràng lặp lại ở nhiều vị trí. Mọi thứ trên trang phải hướng đến một hành động: mua hàng, đăng ký hoặc liên hệ.
Cách chỉnh sửa và tối ưu bài viết trước khi đăng
Viết xong chưa phải là xong, chỉnh sửa mới là lúc bài viết được “nâng chất”. Nhiều bài content kém không phải vì ý tưởng tệ, mà vì người viết không dành thời gian rà soát và chỉnh sửa trước khi đăng.
Checklist chỉnh sửa nội dung: Trước khi nhấn nút đăng, hãy tự hỏi: Bài có trả lời đủ câu hỏi chính mà người đọc kỳ vọng không? Có ví dụ minh hoạ cho những ý trừu tượng không? Có lỗi chính tả, ngữ pháp hay lỗi gõ phím không? Đoạn nào dài quá cần tách ra thành hai đoạn nhỏ hơn? Ý nào lặp lại cần cắt bỏ để bài gọn hơn?
Checklist trải nghiệm đọc: Tiếp theo, kiểm tra trải nghiệm đọc: Đoạn văn có quá dài khi hiển thị trên mobile không? Có đủ heading phụ để người đọc scan nhanh được không? Hình ảnh hoặc icon đã đặt đúng vị trí hỗ trợ nội dung chưa? Font chữ, màu sắc trên CMS có gây khó đọc không?
Kỹ thuật “đọc to” và “nhờ người khác đọc thử”: Thứ nhất, đọc to bài viết — khi đọc thành tiếng, bạn sẽ ngay lập tức phát hiện câu nào cứng nhắc, thiếu tự nhiên hoặc lặp từ. Thứ hai, nhờ một người không biết gì về lĩnh vực đó đọc thử — nếu họ hiểu được, bài viết tốt; nếu họ thắc mắc, bạn cần giải thích rõ hơn. Đây chính là “people-first test” theo đúng tinh thần Google Helpful Content.
Lời kết
Hiểu đúng cách viết content sẽ giúp doanh nghiệp tạo ra những nội dung có định hướng, thu hút người đọc và hỗ trợ hiệu quả cho hoạt động bán hàng, xây dựng thương hiệu trên nền tảng số. Một bài content chất lượng không chỉ cần câu chữ hay mà còn phải đúng insight khách hàng, đúng mục tiêu truyền thông và có khả năng thúc đẩy hành động. Nếu doanh nghiệp của bạn đang cần xây dựng nội dung chuyên nghiệp, sáng tạo và hiệu quả hơn, hãy liên hệ Peak Agency ngay hôm nay để được tư vấn giải pháp content phù hợp.
Xem thêm: Công thức viết content marketing
Câu hỏi thường gặp về cách viết content cho người mới
1. Tôi không giỏi văn, có thể viết content tốt không?
Hoàn toàn có thể. Viết content không đòi hỏi “giỏi văn” theo nghĩa học thuật — điều cần là viết rõ ràng, đúng mục tiêu, đúng người đọc. Nhiều content writer thành công nhất không phải dân văn chương mà là người hiểu khách hàng.
2. Có nhất thiết phải dùng AIDA hay PAS khi viết content không?
Không bắt buộc. Công thức là công cụ hỗ trợ, không phải quy tắc cứng nhắc. Người mới nên dùng để có điểm tựa ban đầu, sau đó dần phát triển phong cách riêng.
3. “Content chuẩn SEO” khác gì “content hay”? C
ontent hay là nội dung hấp dẫn, cuốn hút người đọc. Content chuẩn SEO thêm một lớp tối ưu về từ khoá, cấu trúc heading, meta description để Google hiểu và xếp hạng. Bài content tốt nhất là bài vừa hay vừa chuẩn SEO.
4. “Viết content” và “làm content” có phải là một?
Không hoàn toàn. Viết content là tạo nội dung dạng chữ viết. Làm content rộng hơn — bao gồm cả video, hình ảnh, podcast và cả chiến lược content marketing tổng thể.
5. Loại content nào phù hợp nhất để người mới luyện tập?
Ba loại dễ bắt đầu nhất là: chia sẻ kinh nghiệm cá nhân, bài how-to hướng dẫn đơn giản, và bài Q&A trả lời câu hỏi thường gặp. Cả ba đều không yêu cầu nhiều dữ liệu hay nghiên cứu sâu.
6. Kênh nào dễ viết nhất cho người chưa có kinh nghiệm?
Facebook post ngắn và email cá nhân là hai kênh ít áp lực nhất — không yêu cầu kỹ thuật phức tạp, cho phản hồi nhanh và giúp bạn sớm có cảm giác “viết cho người thật đọc”.
